T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nün desteğiyle Boğaziçi Kültür Sanat Vakfı tarafından düzenlenen 14. Boğaziçi Film Festivali, filmlerini ve film ekiplerini konuk etmeye başladı.

Festivalin ikinci gününde Ulusal Uzun Metraj Yarışması’ndan “At Üstünde” ve “Tatlı Maya” ile Ulusal Belgesel Yarışması’ndan “Kendal’a Bir Heykel” ve “Karadeniz Biter mi?” ekipleri, gösterimlerden sonra söyleşilere katıldı.

Yönetmenin, oğluna hasretinden doğan bir film: At Üstünde

Festivalde bugün Ulusal Yarışma heyecanı yaşayan “At Üstünde” filminin ekibi, Atlas Sineması’ndaki gösterimin ardından soruları cevapladı. Söyleşiye; yönetmen Murat Saraçoğlu, oyuncular Bülent Polat, Dora Özdoğan, Musab Yılmaz, İbrahim Halil Temizoğlu, müzisyen Saki Çimen ve kurgucu Günay Günaydın katıldı.

Filmi; televizyon dizilerinde uzun yıllardır birlikte çalıştıkları oyuncu Bülent Polat’la kurdukları hayallerden biri olarak tarif eden yönetmen Saraçoğlu, “Bülent’le 2015’te Gaziantep’te dizi çekiyorduk. O sıralar oğlumu pek göremiyordum, onu özlerken hayal ettiğim bir hikâye bu.” diye konuştu.

Projeyi geliştirdikleri on yıl boyunca pek çok değişiklik yaşandığını dile getiren Bülent Polat, süreci şöyle anlattı:

“O dönem Murat Hoca böyle bir sıkıntı içindeyken ben bekârdım, çocuğum yoktu, on yıllık periyotta benim de çocuklarım oldu, özel hayatım karıştı. Aslında bu süreçteki sohbetlerimiz en az film kadar keyifliydi. Biz aynı rüyaya baktık.”

Filmin Kapadokya’da geçmesinin başta planlanmadığını ancak daha sonra tam da hikâyeye hizmet eden bir atmosfer sunmasından memnun olduğunu söyleyen yönetmen, “Kapadokya’nın hafif western havası var; oradaki kilise, freskler, coğrafya… Bazen yazdıklarımıza uygun şeyleri bulduk bazen de karşımıza çıkanları adapte ettik.” dedi.

Kapadokya atmosferinin kendi çalışmalarını da etkilediğini belirten müzisyen Saki Çimen de ‘coğrafyaya hizmet etmeye çalıştığını’ belirterek şöyle konuştu:

“Yönetmenle ikimiz de aslında çok aynı noktadan baktık çünkü filmin gerçekten bir yerli Western havası var. Benim kullandığım enstrüman da ronroco’ydu; İtalyan Western enstrümanı. Çello, babayı; ronroco da çocuğu temsil ediyordu müzik içerisinde.”

Hikâyede çocukluğundan bazı detaylar da bulunduğunu belirten yönetmen, bunları şöyle açıkladı: 

“Anne tarafından Balıkesirliyiz, yani hikâyedeki folklorik ya da otantik temalar daha çok oradaki çocukluk hatıralarımdan etkilenme. Bir de soyadım Saraçoğlu; atlara özel bir bağım var, hayatımda çok önemli yeri var atların. ‘At Üstünde’ ismine de bütün bu hikâyelerin toplamından ulaştım galiba. Yani at hem çok iyi, pozitif bir canlı hem de coğrafyamızda kadim bir sembol. Dolayısıyla artık sahip olmadığımız, geçmişte kalan güzelliklere de bir gönderme. Filmde yaşlı bir teyze mesela, ‘Âyet-el Kürsî, seni her tür beladan korur’ diyor. Ben bunu da annemden öğrendim. Zaten Üsküdar’da yaşıyorum; dolayısıyla bu manevî dünyayı doğal hayatın içinde anlatmayı ya da oradaki küçük insanların gündelik hayatı içindeki daha büyük, daha kadim, daha kapsayıcı bir his olduğunu da açıklamaya çalıştım. Bu da en bariz örneğiydi. O teyze benim anneannem de olabilir, annem de olabilir ya da sizlerden birinin bir yakını olabilir. Hayata inançla motive olan bir milletiz aslında çoğunlukla.”

“Gülümser, içimde yara oldu”

Filmde Gülümser karakterini canlandıran Dora Özdoğan, tecrübesini ‘zorlayıcı bir duygu’ diye tarif ederek şöyle konuştu:

“Gülümser’i anlamaya çalıştım, kendimi onun yerine koydum. Gülümser, içimde bir yara gibi oldu. Çünkü çok fazla duyduğumuz, gördüğümüz hikâyeler… Onu, kendime acır gibi içimde taşıyorum.”

Filmin küçük oyuncusu Musab’ın yolu ise şimdiden açılmış; babası, Musab’a yeni bir teklif geldiğini açıkladı.

Geçmiş zamanlardan bir masal: Tatlı Maya

Biket İlhan’ın son filmi “Tatlı Maya”, Ulusal Yarışma kapsamında seyirciyle buluşurken yönetmen Biket İlhan, oyuncular Ayça Bingöl, Erdem Kaynarca, Erdem Ergüney ve sanat yönetmeni Natali Yeres de gösterim sonrası soruları cevapladı.

“Önyargılara karşı üç kadının direnişini anlatan, zamansız” bir hikâye yapmak istediğini söyleyen yönetmen, geçmişte daha hoşgörülü, huzurla yaşanan zamanlar olduğunu söyledi. Zamansızlığı görsel olarak aktarmaksa sanat yönetmeni Natali Yeres’in alanıydı; o da bunun için yaptıkları çalışmaları şöyle özetledi: “Dikkat eden olmuştur belki; plakada 85 yazar. Öyle bir plaka numarası yok gerçekte tabii ki. Ve genel dekor, kostüm tasarımı olarak da o zamansızlığı ama bugüne ait işaretleri unutmadan, cep telefonunu vesaireyi de gözeterek ama estetik olarak o masalsılığa eşlik ettik.”

“Bu hikâyede yer almamın en büyük sebebi, Biket Hanım’dır” diyen oyuncu Ayça Bingöl, sözlerini şöyle sürdürdü: “Çok sevdiğim, saygı duyduğum ve bu yaşında- bunu gururla söylüyorum- hâlâ sete çıkıp film çekebilecek bir kadınla birlikte yürümek istediğim için bu filmde oldum. Ayrıca kadın hikâyelerini her zaman önemsiyorum ve sinemada çok daha fazla kadın hikâyesine alan açılmasını istiyorum.”

“Gelişmiş medeniyetin en önemli göstergesi, misafirperverlik”

Kadın hikâyesine, ‘erkeğin konumlanması gereken yerden ilham veren’ bir noktadan katıldığını dile getiren Erdem Kaynarca’nın filme dair yorumları ise şöyle oldu:

“Karakterin bu iç yapısı; pozitif kalması, sevgisi… Filme erkeğin, dünyada konumlanması gerektiği yerden bir ilham veriyor diye düşünüyorum. Yani kadının olması gerektiği haline izin veren ve destekleyici durmaya çalışan, kendi yolunda devam eden bir adam, oynadığım karakter. Bu yüzden oynadığım karakteri seviyorum. Onun dışında filmi şundan seviyorum: Bence dünyada gelişmiş medeniyetin en önemli göstergesi misafirperverlik ve bence dünyada yaşadığımız en büyük sıkıntı da şu an, bu. Yani bir insanın, dünyanın herhangi bir yerine gidip istediği şekilde orada bulunup kabul görmesi gerektiğine ve bunun aslında gelişmişlik göstergesi olduğuna inanıyorum ve dünyanın bundan çok mahrum olduğunu ve çok gerilemiş olduğunu düşünüyorum. Bu masalsı dünya, bu gelişmiş medeniyete dair bir ilham veriyor bence.”

Kaynarca’nın sözlerine, Ayça Bingöl de kendi karakteri ve karakterinin hikâyesi üzerinden destek verdi:

“Nazan için fırın kökleri, köklerini saldığı yer ve kendi varoluşunu tanımladığı yer. O dünyanın içine de bir bebek doğuyor dışarıdan gelen; genç bir kadının bebeği doğuyor. Burada kapsayıcı olması, onu evine alması aslında tüm hücreleriyle yaptığı bir şey. Sadece fiziksel olan evine almıyor aslında; kendi dünyasının içine kabul ediyor. Ve ondan sonra da o dünyanın içinde karşılaştığı bütün çatışmalarda da onunla birlikte gidiyor.”

Festival kapsamında bugün Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Yeşilçam Sineması’nda Belgesel Yarışma filmleri de seyirci karşısına çıktı. Cemal Çimen’in yönettiği “Karadeniz Biter mi?” ekibinden yönetmen Cemal Çimen, yardımcı yönetmen Ayberk Giray ve görüntü yönetmeni Hamdi Furkan Yıldırım, soruları cevaplamak üzere sahnedeydi.

Belgeseli yapma fikrinin, belgeselde katılımcı olarak yer alan Sezgin Arslan’la birlikte oluştuğunu söyleyen yönetmen Cemal Çimen, “Aslında turistik bir gezideyken Sezgin ağabey ile tanıştık ve küçük tekne balıkçılığı, genel olarak balıkçılık hakkındaki serzenişlerinin, Karadeniz’in yaşadığı ekolojik değişimle ilgisini fark edince bunun belgeselini yapmaya karar verdik.” dedi.

Çekimlerde en çok, doğal olarak karanlık olması gereken ortamlar dolayısıyla ışık sorunu yaşadıklarını belirten Çimen, bunun dışında sadece bir tanık olarak hikâyede yer almayı ve yaşananları, ‘şahitlik’ bakış açısından vermek istediklerini ifade etti.

Bir diğer Belgesel Yarışma filmi “Kendal’a Bir Heykel”in ise uygulayıcı yapımcısı Özlem Doğan ve katılımcısı Mehmet Sadık Ergin (Kendal), gösterim sonrası seyircilerin sorularını cevapladı.

İlk olarak ‘Kendal’ isminin anlamı sorulan Ergin, şu açıklamada bulundu:

“Kendal, bir kediydi. Bana da küçükken kedi diyorlardı; duvarlara tırmanırdım. Azer diye bir arkadaşım vardı; bana Kendal der dururdu. Ben de sekiz yaşındayken lakabımı Kendal yaptım” Filmdeki kurmaca ve belgesel arasındaki geçişkenlikten dolayı Ergin’e, hikâyesinin, gerçeği ne kadar yansıttığı da soruldu. Ergin, film çekilirken hiç ayık olmadığı için çekimlerde yaşananların da çok farkında olmadığını söyledi. Hikâyenin devamını ise şöyle anlattı:

“Belgesel çekilirken kafam hep güzeldi orada; hiç ayık değildim. Çok şükür her şeyi bıraktım. Şu an bir işte çalışıyorum. Cezaevi vesilesiyle bıraktım; cezaevine girdim, bir sene iki ay yattım ve çıktığımda kendime bir söz verdim, bir daha içmeyeceğim, diye.”

Uygulayıcı yapımcı Özlem Doğan ise çekim sürecine dair şu bilgileri verdi: “Aslında çok fazla kurmaca yok izlediğimiz görüntülerde. Yönetmenimiz buna özellikle dikkat etti; Kendal'ı genelde sahada kendi haline bıraktı. Ben Ali’den hep bize gerçekten Kendal'ı tanıtmasını istedim çekimlerde. Çünkü Kendal sadece burada gördüğümüzden ibaret değil, çok fazla hikayesi var. Ama Ali onları göstermek istemedi, onu utandırmak istemediğini söyledi. Bu benim için çok kıymetliydi.”

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nün desteğiyle; Turkcell, Türk Hava Yolları ve Fuzul’ün ana sponsorluğunda, TRT’nin kurumsal iş ortaklığı, Anadolu Ajansı’nın Global İletişim Ortaklığı, TV+’ın Co-sponsorluğu ve Türkmedya’nın ana medya sponsorluğunda gerçekleştirilen 14. Boğaziçi Film Festivali ile ilgili tüm gelişmelere ve festivale dair güncel haberlere www.bogazicifilmfestivali.com adresinden ve festivalin resmi sosyal medya hesaplarından ulaşılabilir.